De zorg voor de Brandweer en de taken van de korpsen zijn vastgelegd in de Brandweerwet van 1985. Volgens die wet heeft de Brandweer tot taak:
"het voorkomen, beperken en bestrijden van brand, het beperken van brandgevaar, het voorkomen en beperken van ongevallen bij brand en al hetgeen daarmee verband houdt; het beperken en bestrijden van gevaar voor mensen en dieren bij ongevallen anders dan bij brand; het beperken en bestrijden van rampen".
De brandbestrijding is in Nederland, en dus ook in Castricum, van oudsher een taak van het gemeentebestuur. Vrijwel alle ruim 500 gemeenten in Nederland beschikken dan ook over een eigen brandweerkorps, waarvan de grootte afhankelijk is van de omvang van de gemeente.

Ten behoeve van de bestrijding van brand en ongevallen beschikt de gemeente Castricum, een fusiegemeente per 01.01.2002 gevormd door de oude gemeentes Akersloot Castricum en Limmen, over drie brandweerposten en een groep dorpshulpverleners. Vanwege de omvang van de gemeente en de wettelijke zorgnorm dat binnen acht minuten na de melding een brandweereenheid ter plaatse moet kunnen zijn heeft Castricum drie posten.
Deze brandweerposten zijn gevestigd in de kernen Castricum, Akersloot en Limmen en de dorpshulpverleners zijn verbonden aan het eiland De Woude. In het totaal zijn circa 80 vrijwilligers verbonden aan de brandweerposten.
Voor de posten Limmen en Akersloot zijn dit er beide 20, en in Castricum zijn circa 40 personen vrijwilliger. DHV De Woude heeft circa 15 hulpverleners.

De dagelijkse sturing en planning van de brandweerorganisatie wordt verzorgd door zes personen aangesteld in gemeentelijke dienst. De betreffende functionarissen zijn:

Commandant	A. den Besten
Senior Prepratie Medewerker	A. Pepping
Medewerker Preventie	P. Meijer
Medewerker Preparatie	T. Dekker
Medewerker Technische Dienst	F. van Riet
Secretariaat	L. Lute

De beroepsformatie heeft zorg te dragen voor de ontwikkeling van beleid, de administratieve organisatie, voorbereiding opleidingen en oefenen, preventie werkzaamheden, onderhoud en aankoop van materieel, financiën, voorlichting en alle verder voorkomende zaken gerelateerd aan fysieke veiligheid als benoemd in de veiligheidsketen.

De Brandweer is betrokken bij de volgende taakvelden van de brandbeveiliging, rampenbestrijding en crisisbeheersing:

• Pro-actie
• Preventie
• Preparatie
• Repressie
• Nazorg

Deze vijf fasen samen noemt men ook wel de veiligheidsketen.

Met behulp van pro-actie tracht men in de vroegste fase van de planning gevaren te voorkomen of vermijden. Hierbij valt te denken aan het actief meepraten bij de ontwikkeling van nieuwbouw en infrastructurele projecten.
Met preventie tracht men branden of hun uitbreiding te voorkomen. Belangrijke hulpmiddelen daarbij zijn de in Nederland strenge bouwvoorschriften en brandbeveiligingsverordeningen. Op basis van deze voorschriften en verordeningen toetst de brandweer bouwaanvragen op brandveiligheid en worden aan bedrijfspanden en publieke gelegenheden gebruiksvergunningen verstrekt.
In de preparatiefase zorgt men voor het onderhoud van brandkranen, de bereikbaarheid van wijken en objecten en het maken van aanvalsplannen, waardoor men na het uitbreken van een calamiteit voorbereid is op de bestrijding daarvan. In deze fase wordt ook getraind en geoefend in de bestrijding van branden, ongevallen en rampen en gezorgd voor het juiste materieel en materiaal.
De daadwerkelijke bestrijding van branden, ongevallen en rampen noemt men de repressieve taak.
Als dan uiteindelijk de calamiteit bestreden is en de situatie onder controle gebracht, volgt de nazorgfase.
Hierbij kan gedacht worden aan de opvang van slachtoffers maar ook aan het bijstaan van hulpverleners bij het verwerken van (traumatische) ervaringen.

De gemeentelijke brandweer Castricum werkt met andere gemeentelijke korpsen in regionaal verband samen met de regionale brandweer Noord Holland Noord.
Op deze manier kunnen bepaalde taken efficiënter uitvoeren en bij grote incidenten en rampen kan snel over voldoende mensen en middelen beschikt worden.

De regionale brandweer draagt onder andere zorg voor de meldkamer waar de meldingen van brand en ongevallen verwerkt worden en van waaruit de brandweer of andere hulpverleningseenheden gealarmeerd kunnen worden voor hun taak.

Daarnaast draagt de regio zorg voor de preparatie op de rampenbestrijding en grootschalige incidenten.